Ramadan in het jeugdwerk: kansen voor verbinding, diversiteit in de praktijk

De Ramadan staat opnieuw voor de deur. Voor heel wat moslimkinderen is het een bijzondere maand die synoniem staat voor familie, samen zijn en reflectie. Kortom; fier zijn, genieten van wie je bent en je geloof en je bovendien één voelen met je moslimidentiteit.

Bij de identiteitsontwikkeling van kinderen en jongeren wordt er volop geëxperimenteerd, plezier gemaakt, banden gesmeed en ook af en toe uit de bocht gegaan. De laatste jaren werd er in de media veel gesproken over de Ramadan en de rol van kinderen en jongeren daarin. Dat debat heeft hoe dan ook een invloed op kinderen en jongeren. Ook veel jeugdwerkers en leerkrachten zijn gealarmeerd door de berichten en stellen zich vragen. De antwoorden en oplossingen die jeugdwerkers bieden zijn uiteraard niet van religieuze aard, maar pedagogisch: ze begeleiden kinderen en jongeren in hun zoektocht naar een positieve identiteit, met respect voor zichzelf en anderen.

(c) Assia Missaoui

Sommige kinderen met een moslimachtergrond vasten mee, anderen (nog) niet. Sommigen proberen het enkele dagen, soms met vallen en opstaan. Het meedoen aan de vasten is een overgangsritueel van kind naar volwassenheid. Sommige kinderen willen dan ook heel graag tonen dat ze er klaar voor zijn, ondanks dat dat misschien (nog) niet altijd zo is. Ze willen zich in zekere zin bewijzen en gaan de uitdaging aan om mee te vasten.

In groepen met verschillende geloofsovertuigingen zullen er vragen gesteld worden over de Ramadan. Die kunnen aanleiding zijn tot geanimeerde discussies, maar ook tot conflicten en vooroordelen. Ook dat is heel normaal; kinderen moeten leren omgaan met diversiteit. Ramadan is in de jeugdwerking het uitgelezen moment om een positieve betrokkenheid te tonen voor de thuiscultuur van kinderen en jongeren, maar ook om te oefenen in het omgaan met diversiteit!

Het is belangrijk een laagdrempelig platform te creëren waar ruimte is voor dialoog, bijvoorbeeld een infomoment alvorens een activiteit begint, een moment op school of een vrij moment voor of na de training, enz.

Wat kan je als jeugdwerker doen?

  • Bereid je voor door vooraf het gesprek aan te gaan. Hoe kijken de kinderen en jongeren naar de Ramadan? Hebben ze specifieke plannen? Wat verwachten ze van jou als jeugdwerker? Een open gesprek, samen een iftar organiseren, of eerder een plek om af en toe te rusten?
  • De insteek van de gesprekken is steeds om elkaar beter te leren begrijpen en niet om tot één versie van de waarheid te komen. Het is de taak van de jeugdwerker om ervoor te zorgen dat iedereen zich mentaal veilig voelt tijdens dergelijke gesprekken. Stel je als begeleider geïnteresseerd maar niet oordelend op en probeer in te schatten in hoeverre de kinderen zelf behoefte hebben om in gesprek te gaan.
  • Focus bij gesprekken niet alleen op de praktische kant van de Ramadan, maar toon ook interesse in de betekenis die kinderen en jongeren eraan geven. Hulpvaardigheid, geduld, naastenliefde, enz. staan tijdens die periode centraal en kunnen de jeugdwerking inspireren.
  • Houd rekening met zowel diegenen die vasten als zij die niet meedoen. Dat kan bijvoorbeeld door activiteiten die een grote fysieke inspanning vragen uit te stellen, door kookactiviteiten op andere momenten in te plannen of op het moment dat men de vasten verbreekt (iftar) te laten doorgaan.

ℹ️ Heb je nog vragen? Dan kan je steeds terecht bij Mohamed Missaoui (0472 13 55 06).


Ramadan is de negende maand van de islamitische maankalender, de maand waarin de Koran werd geopenbaard. Vasten tijdens deze maand is één van de vijf pijlers van de islam en houdt in dat moslims van zonsopgang tot zonsondergang zich onthouden van onder meer eten, drinken en roken. Het is een maand van onthouding, verbroedering en tolerantie, waarbij naastenliefde en bezinning centraal staan. Het einde van de vastenmaand wordt gevierd met het Suikerfeest (Eid al-Fitr).

In de islamitische maankalender is de start van elke maand afhankelijk van de nieuwe maan. Het begin van de Ramadan wordt dit jaar verwacht op 5 mei.

<< Hoofdpagina Diversiteit

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Deelnemen aan een vorming?

Op zoek naar nieuwe inzichten en handige tools om beter met je gasten aan de slag te gaan?
Wil je jezelf verrijken met een vorming, intervisie of een cursus?
Dan ben je vast benieuwd naar ons vormingsaanbod.