Samen met de Vlaamse Jeugdraad trekken we aan de alarmbel. We maken ons grote zorgen over een duidelijke verschuiving in het beleid en het maatschappelijke discours: van begeleiding en kansen naar repressie en sanctionering. Concreet gaat het om de overheveling van jeugddelinquentie van het Agentschap Opgroeien naar het Agentschap Justitie en Handhaving.
👉 Lees hieronder de volledige open brief die ook in De Morgen verscheen (07/10/2025).
Waar een samenleving faalt, boeten jongeren
BRUSSEL – oktober 2025
Jongeren zoeken grenzen op. Dat hoort bij opgroeien, experimenteren en ontdekken wie je bent. Soms leidt dat gedrag tot moeilijkheden, en dan is de vraag hoe wij als samenleving reageren. Steeds vaker wordt de verantwoordelijkheid daarbij volledig bij de jongeren zelf gelegd. Jongeren die juist dan ondersteuning nodig hebben, krijgen vandaag sneller een sanctie dan een gesprek. Dat zien en lezen we steeds meer, en het baart ons zorgen. Niet alleen om de jongeren zelf, maar ook om de samenleving die we samen aan het bouwen zijn.
Dat er problemen zijn, ontkennen we niet. Maar we mogen ook niet blind zijn voor de context waarbinnen die problemen zich afspelen. Jongeren die strafbare feiten plegen, doen dat zelden zomaar. Hun gedrag wortelt vaak in armoede, beperkte onderwijskansen, ouders zonder werk, slechte woonomstandigheden, een gebrek aan veilige plekken en zinvolle vrijetijdsbesteding. Zolang we die context niet aanpakken, dragen we water naar de zee.
We lijken te vergeten hoe zwaar veel jongeren de gevolgen dragen van maatschappelijke problemen waar zij geen enkele schuld aan hebben. Problemen die voortkomen uit keuzes en structuren die wij samen in stand houden. Een woningmarkt die jongeren uitsluit, een schoolsysteem dat kansenongelijkheid versterkt, een zorgsysteem dat niet bereikbaar is op het moment dat ze het het hardst nodig hebben.
Achter krantenkoppen over lerarentekorten, stijgende huurprijzen, werkloosheid en psychische klachten zitten tienduizenden kinderen en jongeren die elke dag opnieuw de rekening betalen. Jongeren die geen veilig nest hebben om in thuis te komen. Die op 1 september niet kunnen uitpakken met spannende vakantieverhalen. Die geen leerkracht hebben, misschien zelfs geen ouder, om hun hart bij te luchten.
Investeer in jongeren, niet in repressie
Daarom maken wij ons zorgen over de geplande overheveling van de gesloten gemeenschapsinstellingen van het Agentschap Opgroeien naar het Agentschap Justitie en Handhaving. Justitie spreekt in eerste plaats de taal van controle en sanctionering. Opgroeien vertrekt vanuit kansen, begeleiding en perspectief. Dat verschil is niet banaal. Het bepaalt of we jongeren vooral zien als een probleem dat we onder controle moeten krijgen, of als mensen in volle ontwikkeling, die recht hebben op kansen en toekomstperspectief.
Bovendien kost zo’n herstructurering veel geld. Geld waar de jeugdhulp al jaren om vraagt, want het systeem barst uit haar voegen. Hulpverleners begeleiden gezinnen ver boven hun draagkracht. Jongeren wachten maanden op ondersteuning, vinden de weg niet naar hulp of vallen helemaal uit de boot. Elke euro die vandaag in structuren verdwijnt, ontbreekt voor jongeren die nu hulp nodig hebben.
Wij, organisaties die dagelijks met kinderen en jongeren werken, vrezen dat deze herstructurering een teken aan de wand is. We zien een verschuiving van begeleiding naar repressie, van pedagogische aanpak naar controle, van kansen geven naar criminaliseren. Nochtans horen we van jeugdwerkers, leerkrachten en hulpverleners een ander geluid: er is nood aan gesprekken, hulpverlening en nabijheid.
Daarom roepen we op om te blijven luisteren naar de kinderen en jongeren in je omgeving. Praat met hen, niet over hen. Thuis, op school, in het parlement, binnen hun traject bij jeugdhulp en justitie. Want elke jongere verdient het om gezien te worden, niet als probleem maar als toekomst. Soms is daar maar één ding voor nodig: de wetenschap dat je er niet alleen voor staat.
Maret Dakaeva, algemeen coördinator Uit De Marge vzw
Stijn Suijs, beleidsmedewerker Uit De Marge vzw
Anna Roos, voorzitter Vlaamse Jeugdraad
Stef Vanderspikken, ondervoorzitter Vlaamse Jeugdraad
Ondertekend door: Awel vzw, aKadeemi, Arktos vzw, Bamm vzw, Bataljong, Betonne Jeugd vzw, Cachet vzw, Christelijke Mutualiteit, D’Broej vzw, De Ambrassade, Formaat, Gekkoo vzw, GIGOS vzw, Goe Gespeeld!, Groep INTRO, JC Bazzz, JES vzw, KAJ vzw, Kazou vzw, Kind en samenleving vzw, Kinderrechtencoalitie Vlaanderen, KLJ, Koning Kevin vzw, KSA Nationaal vzw, Krunsj vzw, Larf!, LEJO, Link in de Kabel, Maarten François – Uit eigen persoon, Netwerk Jeugdvriendelijk, Netwerk tegen Armoede, Onafhankelijke freinetschool de Klaproos, Ouderspunt, Pinkster Jeugd Vlaanderen, ROJM vzw, SAM, steunpunt Mens en Samenleving vzw, Sportpret, Tumult vzw, vzw Erat, vzw Homie, vzw JONG, vzw Oranjehuis, Vizit vzw, Vlaamse Dienst Speelpleinwerk (VDS) vzw.